Abracadabra, een magische tentoonstelling vol geschiedenis en verassingen
Toen ik werd uitgenodigd voor de persvoorstelling ‘Abracadabra’: Geheimen van Houdini tot Hans Klok, had ik eerlijk gezegd geen idee wat me te wachten stond. Hoe verwerk je de kunst van het goochelen in de collectie en geschiedenis van het Joods Museum? Ik was dan ook vooral nieuwsgierig. Al snel ontdekte ik dat het team van Hans Klok en het Joods museum al hun magie hadden ingezet, want ik was totaal verrast door de prachtige, interactieve en vooral verrassende tentoonstelling, die ik vervolgens ontdekte.
Wie denkt dat een museumbezoek vooral bestaat uit kijken en lezen, moet absoluut naar ‘Abracadabra’in het Joods Museum gaan. Ik werd er echt blij van. Het mooie en leuke van deze tentoonstelling is dat je niet alleen maar mag kijken, je kan ook aan de slag.
‘Abracadabra’ is een persoonlijk initiatief van Hans Klok
Het idee voor ‘Abracadabra’ ontstond vanuit Hans Klok zelf. Hij wilde zijn bijzondere verzameling goochelattributen, en persoonlijke objecten van Theo Bamberg – beter bekend als Okito – graag aan een groter publiek laten zien. Een belangrijk deel van de tentoonstelling komt dan ook uit zijn eigen verzameling. Waaronder bijzondere attributen van Okito, zoals onder andere een zelfgemaakt toverkistje en een geborduurde doek. Ook is er een uniek familiefilmpje te zien van de familie Bamberg.
Wat er echter uiteindelijk is ontstaan, vind ik persoonlijk veel meer dan een verzameling ‘oude’ goochelspullen. Het Joods Museum heeft er met de tentoonstelling ‘Abracadabra’ een prachtig verhaal, én decor, omheen gebouwd. Daarin word je meegenomen in de geschiedenis van het illusionisme en in de levens van de mensen die deze kunst, in en voor Nederland, zo groot maakten.
Van Houdini, tot de familie Bamberg naar Hans Klok
Een belangrijk onderdeel van de tentoonstelling ‘Abracadabra’ is de Joodse achtergrond van veel beroemde goochelaars. Rond 1900 beleefde de goochelkunst een gouden tijd, en trokken illusionisten van de straat en de kermissen naar grote theaters. Voor Joodse artiesten bood het podium bovendien mogelijkheden, in een tijd waarin zij op andere terreinen met uitsluiting te maken hadden.
Harry Houdini, geboren als Ehrich Weiss en zoon van een rabbijn, is natuurlijk een van de (zo niet de bekendste) namen. Maar ook de familie Bamberg spreekt enorm tot de verbeelding. Zes generaties lang waren de Bambergs actief als goochelaars. Theo Bamberg – Okito -, werd geboren in de oude Jodenbuurt, vlakbij het huidige Joods Museum, waar nu de tentoonstelling ‘Abracadabra’ over zijn leven is.
Niet alleen maar glitter en glamour, ‘Abracadabra’ laat ook de donkere kant zien
Ik vond het bijzonder om die geschiedenis juist op deze plek, in het Joods museum, te ontdekken. Want naast allen glitter en glamour laat de tentoonstelling ‘Abracadabra’ tegelijkertijd ook de donkere kant zien. De Jodenvervolging maakte namelijk een abrupt einde aan een bloeiende Joodse goocheltraditie in Nederland. Veel van deze artiesten moesten vluchten, of werden afgevoerd. Zo is Theo Bamberg bijvoorbeeld gevlucht naar Chicago, en daar de rest van zijn leven gebleven.
Naast alle geschiedenis kun je ook zelf leren zweven en doorzagen
Naast alle interessante geschiedenis, is er nog een geweldig onderdeel. Je bent bij de tentoonstelling ‘Abracadabra namelijk niet alleen toeschouwer. Je kunt zelf goocheltrucs uitproberen. Zo zijn er onder meer een verdwijnkast, een zaagtafel en de truc met zwevende bekers te zien. Ineens begrijp je iets beter hoe illusionisten hun publiek al eeuwenlang voor de gek weten te houden. De leuke en interactieve trucs voor de tentoonstelling ‘Abracadabra’, zijn bedacht door Peter Vogel. Naaste vriend en collega van Hans Klok.
Dat maakt ‘Abracadabra’ zo geschikt voor jong én oud. Kinderen krijgen bij de ingang een leuk doe-boekje. Hiermee kunnen ze de tentoonstelling op een actieve manier ontdekken. Het Joods Museum is bovendien zo en zo al erkend als Kidsproof-museum.
Ideaal uitje voor het gezin, bijvoorbeeld in de herfstvakantie
Deze tentoonstelling is dan ook echt een ideaal uitjte voor bijvoorbeeld de herfstvakantie. Op 14 oktober kunnen kinderen magische koekjes bakken, en is er een goochelworkshop van George Tokaya.
Ook later in het jaar staat er nog volop magie op het programma. Op 31 oktober, precies honderd jaar na Houdini’s overlijden, organiseert het museum een speciale Houdini-dag, met lezingen en optredens van hedendaagse goochelaars.
In de museumnacht, op 7 november, staat de tentoonstelling ‘Abracadabra’ in het teken van live magie.
De tentoonstelling ‘Abracadabra’ blijft verassen
Uiteindelijk heb ik dus kunnen vaststellen dat wat ik zo sterk vind aan de tentoonstelling ‘Abracadabra’, de combinatie is van geschiedenis, bijzondere objecten, persoonlijke verhalen en zelf doen. Je leert iets, ondertussen word je voortdurend verrast, en je wordt ook nog eens uitgedaagd om dingen zelf te doen.
‘Abracadabra’ is dan ook een tentoonstelling waar je met plezier nog wat langer blijft rondhangen. Of je nu alles van goochelen weet, of nauwelijks een kaarttruc kunt uitvoeren, ‘Abracadabra’ heeft voor iedereen iets te bieden. Het prachtige decor weet ook een warme en uitnodigende sfeer op te roepen. En na afloop kun je in de museumwinkel natuurlijk nog even verder kijken. Wellicht zitten er wat goochelspullen en/of boeken voor jou tussen , waarmee je thuis verder aan de slag kunt.
Laat je verrassen en ga vooral zelf kijken. Want bij de tentoonstelling ‘Abracadabra’, in het Joods museum,, is niets helemaal wat het lijkt. Daarna kom je thuis met heel veel nieuwe kennis, en een blij en magisch gevoel.
Praktische informatie tentoonstelling ‘Abracadabra’ – Joods museum Amsterdam
De tentoonstelling ‘Abracadabra’ is te zien van 25 september 2026 tot en met 29 maart 2027.
Toegangsticket € 20,00
Familieticket € 44,00
Abracadabra: Geheimen van Houdini tot Hans… | Joods Cultureel Kwartier
Adressen en route voor het Joods Museum
Nieuwe Amstelstraat 1
1011 PL Amsterdam
Bekijk op Google Maps
Openbaar vervoer
De tentoonstelling ‘Abracadabra’ in het Joods museum is gemakkelijk met tram of metro te bereiken. Neem metro 51, 53 of 54 vanaf Centraal Station en stap uit bij halte Waterlooplein, uitgang Nieuwe Amstelstraat. Of neem tram 14 vanaf Centraal Station en stap uit bij halte Waterlooplein voor de locaties Joods Museum en Portugese Synagoge. Of stap uit bij halte Artis voor het Nationaal Holocaustmuseum en de Hollandsche Schouwburg.
Kom je met de auto? Er zijn drie parkeergarages in de omgeving van het Joods Museum + junior: Markenhoven, ParkKing Waterlooplein en Stadhuis/Muziektheater.
Klik hier voor nog meer tips om te bezoeken in Amsterdam
