februari 7, 2026

Heropening Molukse Barak in het Nederlands Openluchtmuseum

Het Nederlands Openluchtmuseum is een geweldige bestemming voor een dagje uit. Ik ben hier vroeger als kind veel geweest, en ook mijn eigen kinderen vinden dit een ontzettend leuk museum. Er is veel zorg voor de gebouwen in het park, en ook voor de verhalen die erbij horen. Binnenkort zal de heropening van de Molukse barak plaatsvinden. In deze blog lees je daar meer over.

Inhoudsopgave

Woonbarak Lage Mierde – familie Louhatapessy

Vanaf 12 april is de Molukse Barak in het Nederlands Openluchtmuseum opnieuw toegankelijk voor publiek. Na een grondige restauratie en herinrichting vertelt de barak het verhaal van de Molukse gemeenschap in Nederland aan de hand van persoonlijke getuigenissen. Deze nieuwe presentatie kwam tot stand in nauwe samenwerking met nazaten van Molukse gezinnen die tussen 1954 en 1962 in barakkenkamp Lage Mierde woonden na hun aankomst uit de Molukken. Vier centrale thema’s staan daarbij centraal: politiek & herkomst, traditie, geloof en verbinding.

Bezoekers beleven de geschiedenis van de Molukkers vanuit verschillende invalshoeken: door de ogen van meerdere generaties, via zowel collectieve als individuele ervaringen, en vanuit het perspectief van toen én nu. Dankzij recent beschikbaar gekomen beeldmateriaal konden de diorama’s authentieker worden ingericht dan voorheen. Ook de gedeelde koloniale geschiedenis van Nederland en de Molukken krijgt in deze vernieuwde opstelling nadrukkelijk aandacht.

Heropening Molukse barak – sterke identiteit

Aan de hand van foto’s, video’s, objecten, archiefstukken en interviews met acht nazaten van voormalige bewoners (Sharnila, Joey, Shalissa, Nadine, Helène, Djino, Enseline en Jany) ontstaat een levendig beeld van het dagelijks leven in de barak tussen 1954 en 1962. Tegelijkertijd wordt zichtbaar hoe de Molukse gemeenschap zich tot op de dag van vandaag heeft ontwikkeld: een gemeenschap die zowel hecht als veelzijdig is, met een uitgesproken identiteit en sterke onderlinge verbondenheid. De deelnemers waren de afgelopen periode intensief betrokken bij een participatieproject samen met het Openluchtmuseum. De Molukse barak maakt sinds 2003 deel uit van het museum; de herinrichting was noodzakelijk omdat zowel het interieur als het vertelde verhaal niet langer aansloten bij de huidige inzichten. Vanaf april dus te bekijken na de heropening van de Molukse barak.

Heropening Molukse barak Openluchtmuseum — *Woonoord Lage Mierde – Belijdenis – familie Riry*

Hechte banden, centraal thema heropening Molukse barak

De barak uit 1939 maakte deel uit van woonoord Lage Mierde in Noord-Brabant. Hier leefden achttien Molukse gezinnen van voormalige KNIL-militairen dicht bij elkaar. Oorspronkelijk waren in deze barak de centrale keuken en de woning van de kampbeheerder gevestigd. Via de vier thema’s wordt aandacht besteed aan het leven in het woonoord, de aankomst in Nederland, de sterke gemeenschapszin, de belangrijke rol van het geloof, het verlangen naar terugkeer naar een onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken en uiteindelijk de verhuizing naar nieuwe Molukse woonwijken, zoals die in Wormerveer.

Warm eten

Woonoord Lage Mierde bestond uit meerdere gebouwen, waaronder woonbarakken, een centrale barak, een pomphuis, een magazijn en wasruimtes. In de loop der jaren zijn de meeste hiervan verdwenen; in 2001 stond alleen de centrale barak nog overeind. In het Openluchtmuseum kunnen bezoekers naast de vernieuwde presentatie onder andere de centrale keuken bekijken, waar bewoners hun warme maaltijd ophaalden, evenals de woning van de Nederlandse kampbeheerder.

Heimwee

In 1951 werden Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen op bevel van de Nederlandse regering naar Nederland overgebracht. In totaal ging het om meer dan 12.000 mensen, die tijdelijk werden ondergebracht in barakkenkampen zoals dat in Lage Mierde. De tijdelijkheid bleek echter een illusie. Het verlangen naar huis was groot: koffers bleven naast de bedden staan, niet alleen als kledingkast, maar ook als symbool van de hoop op een spoedige terugkeer. Voor velen kwam die terugkeer nooit. De beloofde eigen Molukse staat bleef uit; een belofte die door de Nederlandse regering niet werd nagekomen.